Het European Space Agency (ESA) heeft donderdag het twee-satellietsysteem Proba-3 gelanceerd vanuit de Indiase ruimtehaven Satish Dhawan. Het is de bedoeling om de corona, de buitenste atmosfeer van de zon, gedetailleerder te onderzoeken.
Voor het eerst zullen de satellieten in een formatievlucht door de ruimte vliegen met een onderlinge afstand van millimeters. De eerste beelden van de zonnecorona worden al in maart verwacht.
Waarnemingen van de zonnecorona met coronagrafen vormen een belangrijke pijler bij het voorspellen van ruimteweer. Met hun hulp kunnen plotselinge uitbarstingen van enorme plasmawolken uit de zonnecorona (coronale massa-ejecties) in een vroeg stadium worden gedetecteerd.
Door het felle en verblindende zonlicht is de corona voor ons aardbewoners alleen zichtbaar tijdens een totale zonsverduistering, dat wil zeggen wanneer de maan het zonlicht blokkeert voor het deel van de aarde dat in de schaduw ligt. Conventionele coronagrafen blokkeren de heldere zonneschijf gewoonlijk met een kleine occultatieschijf in het straalpad van de telescoop om de veel donkerdere zonnecorona zichtbaar te maken. Bij het Probe 3-project wordt een tweede vrij vliegend ruimtevaartuig ingezet op 144 meter van de eigenlijke coronagraaf op de hoofdsonde. Eén van de satellieten, de ‘Occulter’, blokkeert zonlicht zodat de tweede satelliet, de ‘Coronagraph’, de corona kan waarnemen.
Om dit te doen, moeten de satellieten zichzelf positioneren en op hun plek blijven met een nauwkeurigheid van één millimeter, wat een autonome formatievlucht vereist, terwijl beide satellieten in een grote elliptische baan rond de aarde bewegen. De dichtstbijzijnde afstand tot de aarde bedraagt 600 kilometer, het verste punt ligt op ongeveer 60.000.
Deze configuratie maakt observatie van de zonnecorona mogelijk vanaf drie maal de radius van de zon tot bijna de rand van de zon bij 1,1 maal de radius van de zon. De resolutie van de beelden bedraagt 2,8 boogseconden. De verwachte datakwaliteit zal dicht bij die van coronawaarnemingen tijdens een maansverduistering liggen. In totaal zijn veertien ESA-landen betrokken bij de tweejarige missie.