Een willekeurige reeks in een ogenschijnlijk onschuldig GPS-berichtveld is waarschijnlijk versleuteld verkeer afkomstig van het systeem van het Amerikaanse leger voor het op afstand bijwerken van cryptografische sleutels wereldwijd.
Het Amerikaanse leger zendt waarschijnlijk al bijna twintig jaar in het geheim codes uit voor zijn wereldwijde encryptienetwerk via openbare GPS-signalen, waardoor elke satelliet een verborgen ‘numbers station’ wordt. Dit stelt informatiebeveiligingsexpert Steven Murdoch, die zijn bevindingen uiteenzette in een nieuw artikel in Inside GNSS.
Dat betekent dat elk apparaat dat GPS gebruikt al jarenlang verborgen overheidsinformatie ontvangt, en dat niemand buiten het leger dat tot nu toe wist.
Murdoch, hoogleraar beveiligingstechniek en hoofd van de Information Security Research Group aan University College London, presenteerde bewijs dat een 176-bits GPS-sequentie met het label “Subframe 4, Page 17” versleuteld materiaal is afkomstig van het Over-the-Air Distribution (OTAD)-netwerk van het Pentagon, dat cryptografische sleutels levert aan militair personeel over de hele wereld.
“Ik denk dat het bewijs dat het om sleuteloverdracht gaat – om het verspreiden van de sleutels voor toegang tot de militaire GPS-signalen – nu vrij sterk is”, zei Murdoch. Hij merkte op dat het leger “gespecialiseerde ontvangers heeft waarin sleutels kunnen worden geladen” en “vermoedelijk in staat is om deze speciale berichten te decoderen”.
In zijn nieuwe artikel beschreef Murdoch hoe dit “vergeten 176-bits slot in ’s werelds meest succesvolle navigatiesignaal de stilste en meest belangrijke uitzending bleek te zijn.”
Murdoch ontdekte de reeks voor het eerst meer dan tien jaar geleden, toen hij als promovendus de opdracht had een decoder te schrijven voor ruwe GPS-gegevens in het kader van een project dat werd gefinancierd door de Europese Ruimtevaartorganisatie.
“Ik merkte dat er willekeurig ogende data in het subframe aanwezig was,” herinnerde hij zich. “Ik bekeek de specificaties en vond dat een beetje ongebruikelijk. Ik heb er een hoop van opgenomen om te kijken of er duidelijke patronen waren, maar dat was niet de hoofddoelstelling van het project, dus we zijn verder gegaan.”
Vanaf het begin vermoedde hij dat het subframe-veld versleutelde transmissies bevatte, omdat de gegevens zo willekeurig waren. “Willekeurige gegevens zijn in de natuur eigenlijk heel ongebruikelijk”, zei Murdoch. “Als je ze ziet, zijn ze ofwel zorgvuldig ontworpen om willekeurig te zijn – maar waarom zou iemand dan willekeurige gegevens versturen? – of het zijn versleutelde gegevens. Ik dacht dat versleutelde gegevens verreweg de meest waarschijnlijke verklaring waren.”
Hij keerde door de jaren heen zo nu en dan terug naar het subframe en vroeg in 2023 op Stack Exchange om suggesties over de inhoud ervan. Ahmed Kamruddin, een masterstudent aan UCL, ontwikkelde het project in 2025 verder. Dit jaar legde Murdoch vervolgens in enkele weken de laatste puzzelstukjes bij elkaar door open archiefmateriaal van GNSS-opnames (Global Navigation Satellite System) te analyseren, verzameld sinds 2007 en bewaard door het GFZ Helmholtz Centre for Geosciences.
Deze dataset bevatte meer dan 12 miljoen waarnemingen van Subframe 4, pagina 17, wat resulteerde in 3.994 unieke 176-bits berichten. Binnen dit corpus identificeerde Murdoch sleutelherhalende “sentinels”, waaronder een patroon dat in februari 2010 verscheen en gedurende meer dan een decennium met tussenpozen via tientallen satellieten werd uitgezonden.
Murdoch ontdekte dat dit specifieke signaal binnen een tijdsbestek van enkele uren op 26 mei 2011 door alle 31 operationele satellieten werd uitgezonden, wat mogelijk de activering van een nieuw operationeel systeem aankondigde. Hij bevestigde dat deze periode samenviel met de uitrol van het militaire Over-the-Air Distribution (OTAD) en het Over-the-Air Rekeying (OTAR) door vrijgegeven documenten te raadplegen, waaronder een presentatie uit 2015 over de data van de operatie.
“Er was een perfecte overeenkomst tussen de tijdlijn en die presentatie, en de veranderingspunten die automatisch uit de gegevens werden afgeleid,” zei Murdoch. “Dat was het doorslaggevende bewijs dat me deed denken: dát is waar het voor bedoeld is.”
Deze geautomatiseerde systemen vervingen de omslachtige handmatige distributie van cryptografisch sleutelmateriaal, waardoor militaire GPS-ontvangers over de hele wereld op afstand opnieuw van sleutels konden worden voorzien via satellietuitzendingen in plaats van via procedures ter plaatse.
De volgende elf jaar werd deze omvangrijke hercoderingsoperatie over het hoofd gezien in openbare GPS-gegevens. Volgens de analyse van Murdoch ging het systeem in 2022 een nieuwe fase in. Deze verschuiving werd gekenmerkt door een vertraging van de berichtrotatiesnelheid. Later, in december 2023, verschenen uitzendingen met een kenmerkende “TEXT”-prefix, die zich vervolgens geleidelijk over het hele satellietnetwerk verspreidden.
Murdoch weet niet zeker wat de recente verandering verklaart, hoewel het een mogelijke modernisering van de infrastructuur of de introductie van een nieuw protocol zou kunnen zijn. Maar voor hem is de belangrijkste conclusie dat de signalen altijd al beschikbaar waren voor iedereen die bereid was ze nader te bekijken, een ontdekking die suggereert dat er mogelijk nog meer onthullingen verborgen liggen voor cryptografisch geïnteresseerden.
“Elke ontvanger ter wereld decodeert subframe 4, pagina 17,” zei Murdoch in zijn nieuwe artikel. “Bijna geen enkele ontvanger heeft er ooit naar gekeken. De les is algemeen toepasbaar: er valt meer te leren van de bytes die al bij onze antennes aankomen dan van de bytes waarvan we zouden willen dat ze anders gespecificeerd waren. De gegevens zijn openbaar beschikbaar. Het signaal komt twee keer per dag, elke dag, over ons heen.”
“Elke GPS-satelliet is een numbers station,” concludeerde hij. “De ontvangers luisterden al die tijd. Wij alleen niet.”